خطرات زیست محیطی و سلامت لامپ های کم مصرف

خطرات زیست محیطی و سلامت لامپ های کم مصرف
آیا می‌توان در هر مکانی از لامپ کم‌مصرف استفاده کرد؟ آیا رعایت فاصله از آنها ضروری است و مدت زمان استفاده از آنها اهمیت دارد؟ اگر لامپ کم‌مصرف شکست یا زمانی که طول عمر آن به پایان رسید چه باید کرد؟




لامپ‌کم‌مصرف از طول عمر بیشتری نسبت به لامپ‌معمولی برخوردار است و انرژی کمتری نیز مصرف می‌کند. همین ویژگی‌ها است که باعث شده بسیاری به مصرف این نوع لامپ‌ها روی بیاورند. اما لامپ کم‌مصرف خطراتی نیز در بر دارد.

مهم‌ترین عامل خطرآفرین در این لامپ‌ها جیوه‌ی درون آنها است. جیوه از عناصر ضروری موجود در لامپ کم‌مصرف است. لامپ کم‌مصرف در صورت استاندارد بودن حدود ۲ و نیم میلی‌لیتر جیوه در درون خود دارد ، شکسته شدن این قبیل لامپ‌ها سبب انتشار جیوه به داخل هوا و در نتیجه مسمومیت می‌شود، تماس جیوه با بدن، تاثیر منفی بر دستگاه عصبی و مغز دارد.

جیوه ماده‌ای سمی است و انتشار آن در محیط می‌تواند اثرات نامطلوبی بر روی مغز یا جنین بگذارد. جیوه همچنین می‌‌تواند به عقیم‌شدن، سردرد و کاهش حافظه‌ی انسان بیانجامد.نبود یا کمبود آگاهی در مورد خطرات ناشی از جیوه‌ی موجود در لامپ کم‌مصرف می‌تواند آن را به عاملی بر ضد محیط زیست و انسان تبدیل کند.

هر لامپ کم مصرف از 3 بخش حباب، کیت و سرپیچ تشکیل شده است، در این لامپ‌ها با عبور جریان برق اتم‌های جیوه تحریک و پرتوهای فرا بنفش تولید می‌شود و لایه فلورسنت بخش داخلی این لامپ حاوی فسفر این پرتو را به نور مرئی تبدیل می‌کند.عارضه اصلی این لامپ‌ها تشعشع پرتوهای فرا بنفش است، در برخی افراد حساس یا مبتلا به بیماری‌های پوستی این لامپ‌ها سبب تشدید علائم می‌شوند.

لامپ‌های کم مصرف از تغییر فرکانس برخوردارند، اظهار کرد: این امر سبب آغاز میگرن و یا شروع حمله‌های تشنجی در افراد صرعی و بروز بیماری‌های شبکیه چشم می‌شود.با این حال تنها با رعایت چند نکته‌ی ساده می‌توان از این خطرات مصون ماند.


08600

 نخستین نکته‌ی با اهمیت مکانی است که از این لامپ‌ها در آن استفاده می‌شود.

«یکی از این راهکارها این است که در مکانهایی که افراد به صورت طولانی مدت در آنجا هستند، مثل اتاق‌های کار یا نشیمن، از این لامپها استفاده نشود. بیشتر سعی شود در جاهایی که فرد از آنجا برای چند دقیقه عبور میکند، مانند راهروها، پارکینگها و دستشوییها از آنها استفاده شود».

راه دیگر، استفاده از این لامپها به صورت مخلوط است. این‌لامپ‌‌ها دونوع هستند، مهتابی و آفتابی که دو رنگ مختلف دارند. بهتر است که آنها را در کنار یکدیگر و در کنار لامپ‌‌های معمولی استفاده کرد. یعنی مخلوطی از لامپهای کم مصرف و معمولی در کنار هم تا ضعف یکدیگر را پوشش بدهند یا اگر واقعا باید فقط از لامپهای کممصرف استفاده کرد، از نوع نور سفید و قرمز یا اصطلاحا آفتابی و مهتابی همراه با یکدیگر استفاده کنند و فقط از یک نوع استفاده نشود».

تحقیقات نیز نشان می‌دهد که استفاده‌ی همزمان از لامپ‌های کم‌مصرف فلورسنتی فشرده با لامپ‌های آفتابی از اثرات نامطلوب این لامپ‌ها می‌کاهد. آزمایش‌ها همچنین نشانگر آن است که لامپ‌های کم‌مصرف رنگی اثرات زیا‌ن‌بخش کمتری نسبت به لامپ‌های کم‌مصرف با نور سفید دارند.

رعایت فاصله از لامپ کم‌مصرف نیز در حفظ سلامت انسان تأثیر‌می‌‌گذارد. لامپ‌های کم‌مصرف از ویژگی تغییر فرکانس (شدت و ضعف نور) برخوردار هستند که می‌تواند به چشم آسیب برساند و به بیماری‌هایی مانند آب مروارید منجر شود.کمترین فاصله از این لامپ‌ها باید «بین ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متر» باشد: «نباید از لامپهای کم مصرف برای چراغهای مطالعه استفاده شود و بهترین کار این است که ما کم کم به این سمت برویم که از لامپهای که خاصیت کم مصرفیشان را دارند ولی فاقد جیوه هستند، به جای لامپهای کم مصرف استفاده کنیم».

«اگر شخصی بیش از چهار ساعت ازشبانه روز در معرض این لامپها است، بهتر است از کرمهای ضدآفتاب برای قسمتهایی از پوست که در معرض نور این لامپها هستند، استفاده کند و این لامپها را حتی الامکان در محفظه های مشبک قرار بدهد تا نور مستقیم بشکند و به صورت شکسته‌شده در محیط پخش شود و فرد مستقیما در معرض نور قرار نگیرد».
از لامپ‌های کم‌مصرف در محیط‌هایی استفاده شود که هوا در آن جریان دارد. همچنین در محیطهایی که دارای رطوبت بالا هستند، مانند گلفروشیها، حمام و سونا، به هیچ عنوان نباید از این لامپها استفاده کرد.


رعایت نکات فنی حین نصب و استفاده، از قبیل رعایت فاصله از بی‌خطر بودن آن اطمینان حاصل کنید. علاوه بر اینها دقت کنید که خاصیت کم مصرف بودن آنها زمانی است که جیوه درون لامپ داغ می شود و در حالات ابتدایی روشن شدن لامپ هیچ مصرف کمتری نصب به لامپ های التهابی وجود ندارد، بنابراین در مکانهایی که نیاز به خاموش و روشن کردن مکرر است استفاده از این لامپ ها هیچ مزیتی ندارد مثلا راه پله ها یا دستشویی ها مکان مناسبی برای نصب کم مصرف ها نیستند.


3567356


اگر لامپ کم‌مصرف شکست

در صورت شکسته شدن لامپ‌های کم مصرف باید در ابتدا پنجره‌ها را باز و سپس به مدت 15 دقیقه از اتاق خارج شد تا بخار جیوه خارج شود هم‌چنین برای جمع کردن خرده‌های باقی‌مانده‌ی لامپ‌ها از نوار چسب استفاده  یا با دو تیکه  مقوای نازک  بقایای لامپ را جمع کنید و سپس سطوح را با دستمال یا حوله‌ای مرطوب پا ک کرد. برای این کار از دستکش یک بار مصرف استفاده شود: هرگز از جارو برقی یا دستی برای تمیز کردن استفاده نکنید چون سبب پخش شدن جیوه به سایر قسمت‌های منزل می‌شود هم‌چنین هرگز لباس‌ها و پارچه‌های به‌کار گرفته شده برای تمیز کردن قطعات شکسته شده اجسام فلورسنتی را در ماشین لباسشویی نریزید. .قطعات و بقایای لامپ و اشیای مربوطه را داخل ظرف شیشه ای یا پلاستیکی قرار دهید و در آن را محکم ببندید و به مامور جمع آوری پسماند تحویل دهید. دست های خود را با آب و صابون بشویید. 


۱۲ شهریور ۱۳۹۱ ۱۴:۴۴