دانستنی های سلامت دهان و دندان (بخش چهارم)

دانستنی های سلامت دهان و دندان (بخش چهارم)
آشنایی با بیماریهای دهان و دندان
 

*پوسیدگی دندان:

چنانچه بهداشت دهان و دندان رعایت نشود، لایه ای میکروبی به نام پلاک بر روی سطح دندان هاتشکیل می شود که با گذشت زمان میکروب ها ی موجود در این لایه ، مواد قندی موجود دررا به اسید تبدیل میکنند. این اسید ، مینای دندان را به مرور زمان حل کرده و پوسیدگی ایجاد میشود.

 *عوامل پوسیدگی زا:

عدم رعایت نحوه صحیح و به موقع بهداشت دهان و دندان:

چنانچه پس از مصرف مواد غذایی سطح دندانها تمیز نگردد ، پلاک میکروبی که نرم ،بی رنگ وچسبنده است، تشکیل میگردد که برای پاک کردن آن از سطوح دندان ها باید ابتدا از نخ دندان استفاده کرده و سطوح بین دندانی را پاک و سپس دندانها را به دقت مسواک زد. پس از خوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکروب ها ی پلاک میکروبی ، تقریبا 5-2 دقیقه بعد اسید تولید میشودکه در طی 10 دقیقه میزان این اسید به حداکثر مقدار خود میرسد و تا حدود یک ساعت ، محیط دهان  در حالت اسیدی باقی می ماند تا به مرور به حالت عادی برگردد.

به همین علت تاکید می گردد در مواردی که مسواک به همراه ندارید ، حداقل دهان خود را پس از مصرف مواد غذایی با آب شستشو دهید.

+مصرف مواد قندی .

+ مقاومت شخص و دندان در برابر پوسیدگی:

این مقاومت به عواملی بستگی داردنظیر عوامل ژنتیکی و اکتسابی که در بخش های بعد به آن اشاره خواهد شد .

*محل های شایع پوسیدگی دندانها:

هر جا تجمع پلاک میکروبی بیشتر باشد، پوسیدگی شایع تر است.

+شیارهای سطح جونده : در سنین اولی رویش دندانها ی آسیا ی دائمی که دارای شیارهای عمیق می باشند.

+سطوح بین دندانی : از آنجایی که موهای مسواک به این نواحی دسترسی کافی ندارند و همچنین به دلیل عدم استفاده از نخ دندان ، مواد غذایی در محل تجمع یافته و در نهایت احتمال پوسیدگی در این سطوح بالا می رود.این نواحی را  فقط با استفاده از نخ دندان   میتوان تمیز کرد.

+طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان : معمولا پلاک میکروبی در ناحیه طوق دندان تجمع می یابد.که علاوه بر پوسیدگی باعث بروز  بیماری های  لثه نیز می گردد.

*علائم پوسیدگی دندان ها:

+تغییر رنگ مینای دندان (ابتدا سفید گچی و سپس به قهوه ای یا سیاه)

+ سوراخ شدن دندان .

+بوی بد دهان.

+ حساس شدن یا درد گرفتن دندان هنگام خوردن غذاهای سرد یا شیرین.

+حساس شدن یا درد گرفتن دندان هنگام فشار دندان ها بر روی هم یا جویدن غذا.

+گیر کردن مواد غذایی بین دندان ها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده از آن.

*مراحل پیشرفت پوسیدگی:

پوسیدگی یک شبه ایجاد نمیشود و یک روند تدریجی  است که زمان زیادی لازم دارد.

+شروع پوسیدگیاز مینای دندان بوده و معمولا با یک لکه سفید در محل های شایع پوسیدگی آغاز می شود که به مرور زمان به رنگ قهوه ای یا سیاه تغییر می یابد.

+با ادامه پوسیدگی به لایه زیرین (داخل عاج ) دندان به سرما ، گرما ،فشار وشیرینی  حساس می شود و حتی گاهی در دندان ، درد های کوتاه مدت و شدید نیز دیده می شود.

+در نهایت پوسیدگی به مغز دندان(پالپ) میرسد .این حالت ، معمولا با دردهای شبانه شدید ، مدام و خود به خودی همراه بوده و در صورت عدم درمان ، با عفونت انتهای ریشه دندان همراه می شود. که به شکل تورم روی لثه و و یا تورم در صورت مشاهده میگردد.(آبسه دندانی)

 

نکته: گاهی ممکن است که به دنبال درد شدید دندانی ، به طور ناگهانی این درد ساکت شود که نشانه مرگ کامل مغز دندان است .چنین دندانی از این پس بعنوان کانونی عفونی برای بدن محسوب شده و هر لحظه ممکن است باعث بروز مجدد عفونت شدید ، تورم و آبسه حاد گردد.

به علت مجاورت آبسه دندانی با مناطق پر عروق حساس بدن (مغز و سیستم تنفسی)این آبسه میتواند بسیار خطر ناک و حتی کشنده باشد.

 

نکته : زمانی که پوسیدگی به صورت لکه سفید میباشد(مرحله ابتدایی)امکان پیشگیری از ادامه پوسیدگی و تبدیل آن به حفره، با مسواک زدن منظم و استفاده از خمیر و نخ دندان وجود دارد .به این نوع تغییر رنگ دندان،  پوسیدگی متوقف شده میگویند.

 

مینا حسینی  مینا حسینی _ بهداشتکار دهان و دندان

۳۱ خرداد ۱۳۹۱ ۱۴:۲۰