چند نکته در رفتار با کودکان

چند نکته در رفتار با کودکان

1- به کودکانمان کمک کنیم احساساتشان را درک کنند :

  • با دقت تمام گوش کنید،بجای سوال کردن و پند دادان احساس آنان را با کلمه ای تصدیق کنید(اه...هوم...صحیح...)
  • بجای انکار،احساسات کودکان را با عبارتی بیان کنید (کودک: دوستم با من قهر کرده. ..مادر: وای چه بد، ادم با از دست دادن دوست خیلی ناراحت میشه...)
  • بجای اینکه توضیح دهید و منطق به کار ببرید آرزوهای کودکان را به طور خیالی بر آورده کنید (کودک: من بستنی میخوام...مادر: کاشکی یه کم تو خونه داشتم بهت میدادم یا جادو بلد بودم الان درست میکردم، اینجوری... یه بستنی بزرگ و خوشمزه... بفرمایید )
  • عواطف و احساسات کودکان را تایید کنید (کودک :علی منو زد...مادر:حتما خیلی درد گرفته....کودک دلم میخواد بزنمش ... مادر تو خیلی عصبانی شدی...)

2- برای جلب همیاری کودک :

  • به جای امر و نهی ، آنچه را می بینید توصیف کنید (اسباب بازیها هنوز وسط اتاقه...)
  • اطلاعات را در اختیار کودک قرار دهید (دیوار برای نوشتن نیست...)
  • بجای توهین یا تهدید ، درباره احساس و عواطف‏‏ تان صحبت کنید(از اینکه اتاق اینقدر شلوغ و بهم ریخته است خیلی ناراحتم... اصلا دوست ندارم....)
  • بجای تکرار و توضیح اضافه منظورتان را با یه کلمه بیان کنید (بجای مگه نگفتم اسباب بازیهات رو جمع کن........بیان کلمه: اسباب بازیها)
  • اگر می توانند بخوانند یاداشت بنویسید یا از طرف خودتان یا حتی از طرف اشیاء  و وسایل (از طرف میز: من خیلی شلوغ شدم نیاز دارم یکی منو مرتب کنه...، سلام عزیزم میدونم هم میخوای درس بخونی و هم بازی کنی اما این وسایل  باید مرتب بشوند متشکرم ...مامان)

3- بجای تنبیه کردن از شیوه های زیر استفاده کنید :

  • تقبیح شدید خود را مطرح کنید بدون حمله به شخصیت کودک. (از اینکه وسیله ای که بهت دادم وسط خونه رها شده تا خراب بشه خیلی عصبانی ام..)
  • انتظارات خود را جز به جز شرح دهید.(انتظار دارم وقتی وسایل منو میگیری ، مثل اولش بهم برگردونی )
  • راه جبران خطا را به کودک نشان دهید.(حالا چیزی که لازمه، اینه که تمیز و مرتب بشه و سر جاش گذاشته بشه..)
  • به کودک فرصت دهید.(تو میتونی وسایل منو قرض بگیری  و دوباره سالم و مرتب پسشون بدی یا اینکه دیگه نتونی از اونا استفاده کنی .خودت تصمیمتو بگیر.)
  • با موضوع برخورد فعال داشته باشید.(کودک چرا در کمد قفله؟ مادر: خودت بهم بگو چرا؟..)
  • مشکل گشایی.( به نظر تو چه راهی می تونیم پیدا کنیم که هر وقت به وسایل من احتیاج داری بتونی از اونا استفاده کنی، در ضمن منم مطمئن باشم که هر وقت لازمشون داشتم سر جاشون هستند)

4- کودکان را به استقلال شخصیت تشویق کنید :

  • بگذارید کودکان خود انتخاب کنند.(ببین چه جورش برات بهتره؟ تمریناتو قبل از شام انجام بدی یا بعد از شام..)
  • برای تلاش کودک احترام قائل شوید.(پوشیدن جوراب ممکنه کمی سخت باشه یا طول بکشه شاید اگر بالای جوراب رو بگیری راحت تر باشه)
  • بیش از اندازه سوال نکنید. کودک از مدرسه میاد....مادر: خوشحالم می بینمت. خوش اومدی.)
  • در جواب دادن به سؤالات کودک عجله نکنید.(کودک: پدر بارون از کجا میاد؟ پدر: سؤال جالبیه. خودت چی فکر میکنی؟)
  • کودکان را تشویق کنید از منابع بیرون از خانه استفاده کنند(کودک: پدر خرگوش من مریض شده...چیکار کنم؟  پدر: هوووم...نمی دونم شاید فروشنده مغازه حیوانات چیزایی در این مورد بدونه...)
  • بجای اینکه یاس در دل کودکان پدید بیاورید بگذارید به اکتشاف و تجربه بپردازند.کودک: مادر من میخوام تو نمایشنامه نقش اصلی رو بدست بیارم ...شما چی فکر میکنی؟خوبه این نقش رو بگیرم؟ ..مادر: پس تو میخوای نقش اصلی رو بازی کنی؟ تجربه خوبی برات میشه.)

5- جهت افزایش اعتماد به نفس کودک اعمال او را تمجید و توصیف کنید :

  • تمجید وقتی مثمر ثمر است که:بجای ارزیابی انچه را می بینند یا احساس می کنید، با قدردانی و با جزییات توصیف کنید.(میبینم کارهای زیادی انجام شده....تمام کتابها تو کمد گذاشته شده، کاغذ های اضافی جمع شده و مداد ها تو کشو گذاشته شده....)
  • احساس خود را بیان کنید.(آدم از اومدن به این اتاق کیف می کنه.)

 

  • رفتار شایسته تمجید کودک را با کلمه ای خلاصه کنید.(تو مداد رنگی ها و خودکارا رو جدا کردی و هر کدوم رو تو جعبه شون گذاشتی . به این میگن سازمان دادن!)

6-برای  رها کردن کودک از نقشهای منفی :

  • در پی فرصتی باشید که  تصویر جدیدی از خودش ارایه دهید( تو اون اسباب بازی رو از سه سالگی داشتی و هنوز نو به نظرنو میرسه ، برای تغیر نقش مخرب.)
  • کودکان را در موقعیتی قرار دهید که بتونند خود را به گونه های مختلف ببینند.(مسؤلیت دادن، حل مشکل کردن، تقسیم کردن...)
  • برایش شرح دهید چه الگوی رفتاری را می پسندید.(خیلی زود خسته شدم ...اصلا دوست ندارم ادم ضعیفی باشم دلم میخواد قوی باشم....)
  • سنگ صبور لحظه های خاص کودکانتان باشید.(کودک من امروز نتونستم تو ورزش خوب کار کنم، معلم گفت بدرد این کار نمی خورم.( مادر: ولی من یادمه وقتی چهار سالت بود تو اولین کسی بودی که.........در ضمن اون ندیده  که تو می تونی...........)
  • بگذارید کودک تصادفا از شما مطلب مثبتی در مورد خود بشنود (مادر: مامان تو باید امروز نوه ات رو میدیدی که چطوری موقع واکسن زدن دستش رو برد جلو و تحمل کرد اون واکسن واقعا درد داره..)
  • وقتی کودک شما طبق یک برچسب گذشته عمل میکنه احساسات و انتظارات خود رو برایش شرح دهید.(من ناراحت میشم وقتی می بینم که این اسباب بازی داره زیر دست و پا له میشه. انتظار دارم وقتی با اون بازی نمیشه دوباره  سر جای اولش گذاشته بشه.)

 

 فریبا عابدی    فریبا عابدی _  روانشناس

۲۸ خرداد ۱۳۹۱ ۱۱:۴۶