نکاتی چند در مورد اشعه ماوراء بنفش

نکاتی چند در مورد اشعه ماوراء بنفش
اشعه فرابنفش انرژی الکترومغناطیسی است که طول موج کوتاه و انرژی زیادی دارد و برای چشم انسان نامرئی است و در طیف الکترومغناطیسی، بین اشعه ایکس و نور مرئی قرار دارد. وجود این اشعه در نور خورشید باعث آفتاب سوختگی پوست بدن می‌شود.




پرتوها در برخورد با ماده به دو دسته­ یونساز و غیریونساز تقسیم می­شوند. پرتوهای غیریونساز شامل موارد زیرهستند:

* ماوراءبنفش

* مادون قرمز

* امواج رادیوئی

* رادار، بیسیم، موبایل

 1mavara

نکات مهم در مورد پرتوهای غیریونساز

- همه پرتوهای غیریونساز پس از جذب در بافت زنده، در آن گرما ایجاد می­کنند و برخی از آنها واکنش­های شیمیایی نیز ایجاد می­کنند.

- گرما یا واکنش­های شیمیایی ایجاد شده به وسیله پرتو، سبب بروز اثرات بیولوژیکی پرتوهای غیریونساز می­شوند.

- عمق نفوذ پرتوهای غیریونساز در طول موج­های مختلف، در بدن انسان یکسان نیست.

- عمق نفوذ پرتوهای نوری در بدن کم است.- پرتوهای میکروویو و رادیویی با کاهش بسامد و افزایش طول موج بیشتر به داخل بدن نفوذ می­کنند و گاهی از بدن عبور می­کنند.

- پرتوهایی که عمق نفوذ آنها کم است، در صورت وجود در محیط بر بدن اثر سطحی (اثر بر پوست و چشم) می­گذارند. در غیر این صورت پرتوها بر قسمت­های داخلی بدن نیز تاثیر می­گذارد.

- به جز نور مرئی، انسان قادر به دریافت و احساس مستقیم بقیه پرتوها نیست؛ مگر اینکه شدت آنها به حدی باشد که گرمای حاصل از جذب آنها در بدن احساس شود.

- پرتو­گیری کنترل­ نشده و زیاد و عدم مراعات اصول و مقررات حفاظت در برابر پرتوهای غیریونساز می­تواند اثرات سوء بر سلامت انسان بگذارد.

2mavara

پرتوهای ماوراء بنفش

به پرتوهای الکترو­مغناطیسی در محدوده طول موج nm400-100پرتوهای ماوراء بنفش گفته می­شود.

 

نمونه ­هایی از منابع و کاربردهای پرتوهای ماوراء بنفش

* تهیه ویتامین D

* معالجه امراض پوستی

* دستگاه­های ترک ­یابی

* جوشکاری

* حشره­ کش­های برقی

* استریل کردن لوازم بهداشتی

* پزشکی

* ضد عفونی کردن آب

 اثرگذاری پرتوهای ماوراء بنفش

* اثر فتو­شیمیایی

* اثر حرارتی


اثرات مضر بیولوژیکی پرتوهای ماوراء بنفش به دو دسته تقسیم می­شوند:

* اثرات قطعی (آفتاب سوختگی)

* اثرات احتمالی (ابتلا به سرطان پوست)

 افراد حساس­تر نسبت به پرتوهای ماوراء بنفش

* افرادی که پوست یا رنگ چشم روشن دارند.

* افرادی که با برخی از مواد شیمیایی خاص کار می­کنند.

* افرادی که از برخی داروهای ویژه استفاده می­کنند.

 3mavara

 حفاظت در برابر پرتوهای ماوراء بنفش

- انواع مختلف شیشه، پرتوهای ماوراء بنفش با طول موج­های کمتر از nm300 را به خوبی جذب می­کنند.

- اجسامی که مانع از عبور نور مرئی می­شوند، معمولاً مانع از عبور پرتوهای ماوراء بنفش می­شوند.

- استفاده از لباس آستین بلند برای کار با پرتو­های ماوراء بنفش توصیه می­شود.

در مواردی که شدت پرتوهای ماوراء بنفش زیاد است، استفاده از عینک مخصوص و پوشش مناسب ضروری است. (مثلاً در جوشکاری)


نکات مهم در ارتباط با پرتوهای ماوراء بنفش

* در روزهای ابری، مرطوب و مه آلود تا حدود 80% نور خورشید شامل پرتوهای ماوراء بنفش به زمین می­رسد.* آب، حفاظت ناچیزی بای پوست ایجاد می­کند و به علت ایجاد انعکاسات سبب تقویت پرتو ماوراء بنفش می­شود.

* کرم­های ضد آفتاب برای افزایش زمان پرتوگیری ساخته نشده­ اند بلکه به منظور حفاظت از پوست در برابر پرتو­گیری­های اجباری از نور خورشید به کار می­روند

* استفاده از عینک­های آفتابی مناسب برای حفاظت چشم در برابر پرتوهای ماوراء بنفش نور خورشی مفید است.

* برنزه شدن پوست به معنای آسیب دیدن پوست است.

 

۶ شهریور ۱۳۹۳ ۱۱:۳۶